نکات کلیدی و مهم زیست دهم فصل اول از زبان رتبه یک کنکور
در این مطلب میتوانید نکات کلیدی و مهم زیست دهم فصل اول از زبان رتبه یک کنکور را مشاهده نموده و جزوه مربوطه را رایگان دانلود نمایید.
این نکات ممکن است بهطور مستقیم در کتاب ذکر نشده باشند، اما طراحان کنکور و آزمونهای آزمایشی معمولاً از آنها سوال میپرسند. نگران نباشید! با مطالعه این مقاله، خیالتان از نکات کلیدی زیست شناسی دهم فصل اول راحت میشود. این نکات بهصورت یکجا و منسجم در هیچ کتاب یا کلاسی وجود ندارد.
در انتهای همین مقاله میتونید بصورت کاملا رایگان، جزوه نکات کلیدی و مهم زیست دهم فصل اول رو دانلود کنید.
پروانه مونارک
پروانه مونارک یکی از مباحث مهم و پرنکته زیست شناسی دهم است که باید به آن توجه خاصی داشت.
پروانههای مونارک هر سال هزاران کیلومتر را از مکزیک تا جنوب کانادا و بالعکس طی میکنند. توجه داشته باشید که آنها در یک سال هم به مقصد میرسند و هم برمیگردند.
نوزاد پروانه مونارک هنوز نمیتواند به سوی خورشید پرواز کند زیرا فاقد یاختههای عصبی لازم برای تشخیص موقعیت خورشید و جهت مقصد است. به عبارت دیگر، نوزادها هنوز نابالغ هستند و توانایی مهاجرت یا پرواز را ندارند.
نوزاد پروانه مونارک در مرحله اول خود، شکلی شبیه کرم دارد، اما واقعاً کرم نیست. همچنین، پروانهها زیرمجموعه حشرات قرار دارند و جالب است بدانید که پروانه مونارک سمی است. این نکته با مباحث سال دوازدهم نیز ترکیب میشود.
تعاریف زیست شناسی
در ادامه مقاله از سایت کنکور آسان است به بررسی تعاریف زیست شناسی خواهیم پرداخت. کتاب درسی دو تعریف برای زیست شناسی ارائه میدهد:
✔️ زیست شناسی شاخهای از علوم تجربی است که به بررسی علمی جانداران و فرآیندهای زیستی میپردازد.
✔️ زیست شناسی علم مطالعه حیات است.
امروزه بسیاری از بیماریها، مانند دیابت و فشار خون بالا، که حدود صد سال پیش منجر به مرگ میشدند، اکنون مهار شدهاند. نکتهای که باید به آن دقت کرد این است که این بیماریها ریشهکن یا درمان نشدهاند، بلکه فقط مهار شدهاند.
جاندارانی که ژنهای افراد از گونههای دیگر را در خود دارند، بهعنوان تراژن شناخته میشوند. توجه داشته باشید که اگر گونهای را منتقل کنیم، بهطور خودکار تراژن نمیشود.
سلاح زیستی
سلاحهای زیستی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
1- عاملهای بیماریزا
2- فرآوردههای غذایی
3- فرآوردههای دارویی
این نکات معمولاً در سوالات آزمونها مطرح میشوند.
سوخت زیستی
سوختهای زیستی، همانند سوختهای فسیلی، منشا زیستی دارند.
با توجه به این نکات، میتوانید آمادگی بیشتری برای کنکور و آزمونهای آزمایشی پیدا کنید.
گستره حیات
تمام جانداران دارای هفت ویژگی اصلی حیات هستند. طراحان سوالات کنکور معمولاً بر روی این ویژگیها تأکید میکنند. مثلاً ممکن است بپرسند که “این جانور ویژگی ایستایی ندارد” که در این صورت پاسخ نادرست است.
لازم به ذکر است که یک جاندار ممکن است تولیدمثل نداشته باشد و نازا باشد. به عنوان مثال، گل مغربی (۳n)، موز (۳n) و قاطر از این دستهاند.
مسائل تورژسانس و پلاسمولیز در سلولهای گیاهی به رشد مربوط نمیشوند، زیرا این فرآیندها برگشتپذیر هستند.
در بخش تولیدمثل، کتاب به تولیدمثل جنسی موجوداتی اشاره دارد که کم و بیش شبیه به یکدیگر هستند. در مقابل، در تولیدمثل غیرجنسی، جانداری بهصورت شبیه به والد خود ایجاد میشود.
تولیدمثل جنسی میتواند بهصورت تکوالدی نیز انجام شود، مانند بکرزایی در زنبور عسل و مار ماده.
جمعیت به گروهی از افراد یک گونه اطلاق میشود که در زمان و مکانی خاص زندگی میکنند.
دقت داشته باشید که یک جاندار تکیاختهای نمیتواند از طریق تقسیم یاختهای رشد یا ترمیم شود.
ساکارز قند گیاهی و لاکتوز قند جانوری است. توجه کنید که ساکارز را به جانوران و لاکتوز را به گیاهان نسبت ندهید.
نشاسته در گیاهان و گلیکوژن در جانوران و قارچها وجود دارد، بنابراین باید این نکته را نیز در نظر داشته باشید.
هورمونها میتوانند از نوع پروتئینی یا لیپیدی باشند.
با رعایت این نکات، میتوانید درک بهتری از گستره حیات و ویژگیهای آن داشته باشید.
یاخته و بافت
غشای یاخته، هسته، میتوکندری (راکیزه) و سبزدیسه دارای دو لایه هستند. کیسههای شبکه آندوپلاسمی در زیست شناسی دهم برخلاف دستگاه گلژی به یکدیگر متصلاند. همچنین، کلسترول در غشای سلولهای گیاهی وجود ندارد.
در فرآیند اسمز، مولکولهای آب به دو سمت غشا حرکت میکنند، و در نهایت برآیند حرکت به یک سمت خواهد بود. در انتقال فعال، همیشه از ATP استفاده نمیشود.
نکات کلیدی زیست دهم فصل اول
برخی یاختهها قابلیت درونبری (آندوسیتوز) و برونرانی (اگزوسیتوز) دارند. در بافت پیوندی سست، سلولهای چربی مشاهده میشوند.
نباید گفت که در بافت پیوندی متراکم، فضای بین یاختهای کم است. هسته سلولهای چربی در حاشیه این سلولها قرار دارد.
یاختههای ماهیچه اسکلتی تند مشابه یاختههای ماهیچه صاف سفید هستند. سلولهای ماهیچه قلبی معمولاً یک هستهای هستند، اما برخی از آنها دو هستهای نیز میباشند.
یاختههای ماهیچه قلبی از طریق صفحات بینابینی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.
بافت عصبی از دو نوع یاخته تشکیل میشود: یاختههای عصبی (نورون) و یاختههای غیر عصبی (نوروگلیا). جسم یاختهای نورون میتواند پیامهای عصبی را بهطور مستقیم دریافت کند.
با توجه به این نکات، میتوانید درک بهتری از ساختار یاختهها و بافتها پیدا کنید.
دیدگاهتان را بنویسید