نکات مهم فصل چهارم زیست دهم
در این مطلب از سایت کنکور آسان است میتوانید نکات مهم فصل چهارم زیست دهم از زبان رتبه برتر کنکور را مشاهده نموده و جزوه مربوطه را رایگان دانلود نمایید.
این نکات ممکن است بهطور مستقیم در کتاب ذکر نشده باشند، اما طراحان سوالات کنکور و آزمونهای آزمایشی بهطور مکرر از آنها سوال میپرسند. نگران نباشید! پس از مطالعه این مقاله، با اطمینان خاطر میتوانید به نکات مهم فصل چهارم زیست دهم مسلط شوید.
در انتهای همین مقاله میتونید بصورت کاملا رایگان، جزوه نکات مهم فصل چهارم زیست دهم رو دانلود کنید.
قلب و ساختار آن
سرخرگ ششی: سرخرگ ششی قلب یک عدد است که پس از خروج از قلب، به دو شاخه تقسیم میشود.
سیاهرگ اکلیلی: این سیاهرگ (سیاهرگ کرونری) به دهلیز راست متصل میشود. بنابراین، اگر در سوالات به تعداد سیاهرگهای اکلیلی اشاره شود، بدانید که اشتباه است، زیرا تنها یک عدد از آن وجود دارد و جمع نمیشود.
دریچه سهلتی: بزرگترین، عقبترین و پایینترین دریچه قلب به شمار میآید.
دریچههای قلب: در ابتدای سرخرگ ششی و آئورتی، دریچههایی وجود دارند.
بافت پیوندی پیراشامه: این بافت در زیست دهم از بافت پوششی آن ضخیمتر است.
مدت زمان استراحت: مدت زمان استراحت دهلیزها ۰.۷ ثانیه و استراحت بطنها ۰.۵ ثانیه است.
عملکرد دریچهها: باز بودن همزمان هر چهار دریچه قلب ممکن نیست. با این حال، در یک دوره قلبی، ممکن است بطنها منقبض شده و قلب در حالت استراحت عمومی باشد که در این صورت، امکان بسته بودن همزمان چهار دریچه وجود دارد.
سکته قلبی: اگر سکته قلبی در میوکارد دهلیز چپ رخ دهد، ارتفاع QRS در نوار قلب کاهش نمییابد.
نوار قلب: در نوار قلب زیست دهم، S پایینتر از Q قرار دارد.
همچنین با مراجعه به این صفحه میتوانید نکات مهم فصل سوم زیست دهم را مشاهده و جزوه آن را دانلود نمایید.
رگها و عملکرد آنها
مویرگها: هر اندامی که دارای یاختههای درونریز باشد، لزوماً مویرگ منفذدار ندارد؛ بهعنوان مثال، کبد.
شبکه مویرگی کلافک: این شبکه فقط مواد را از خون خارج میکند و هر مویرگی محل تبادل مواد بین خون و مایع بین بافتی نیست.
ماهیچههای تنفسی: ماهیچههای دیافراگم و بیندندهای در دم عادی و ماهیچههای ناحیه گردن در دم عمیق، در ایجاد فشار مکشی قفسه سینه نقش دارند. این نکته بهطور ترکیبی با فصل سوم زیست دهم مرتبط است.
رگهای لنفی: انتهای رگهای لنفی ورودی به گرههای لنفی و ابتدای رگهای خروجی از آن دارای دریچه هستند.
تنظیم جریان خون: در تنظیم موضعی جریان خون، ماهیچههای صاف میتوانند بدون تحریک عصبی منقبض شوند.
جذب کربن دیاکسید: رگها به کربن دیاکسید گیرنده دارند.
سیاهرگها: سیاهرگها فشاری برای جذب مواد ندارند.
نکات مهم گفتار خون در زیست شناسی دهم
حجم آب در خون: در یک فرد سالم و بالغ، آب حدود ۴۹.۵ درصد از کل حجم خون را تشکیل میدهد. این مقدار از ضربدر ۵۵ درصد خوناب که ۹۰ درصد آن آب است، بهدست میآید.
هموگلوبین: هموگلوبین جزء بخش یاختهای خون به شمار میآید و در انتقال اکسیژن به بافتها نقش دارد.
لاکتیک اسید: این ماده سبب تحریک گیرندههای درد میشود. این نکته بهطور ترکیبی با فصل دوم و فصل سوم زیست شناسی یازدهم مرتبط است.
۴یاختههای بنیادی لنفوئیدی: این یاختهها در تولید یاختههای کشنده طبیعی (دفاع غیر اختصاصی، خط دوم) و لنفوسیتهای B و T نقش اساسی دارند. این موضوع همچنین به فصل ۶ زیست شناسی یازدهم مرتبط است.
هورمون اریتروپویتین: این هورمون در تولید گویچههای سفید نقش ندارد و بیشتر به تولید گویچههای قرمز مربوط است.
تنوع گردش مواد در جانداران
تغذیه قلب در ماهی: در ماهیها، قلب توسط خون روشن تغذیه میشود که به عملکرد صحیح آن کمک میکند.
ترتیب توالی در انسان: در آبشش و کپسول بومن انسان، توالی سرخرگ، مویرگ و سرخرگ وجود دارد. این نکته به فصل ۵ زیست شناسی دهم ارتباط دارد.
لفظ بطن: استفاده از لفظ “بطنها” برای ماهیها و دوزیستان نادرست است، زیرا این جانداران فقط یک بطن دارند.
جانداران
- جانداران تکیاختهای
این جانداران دارای نسبت سطح به حجم بالایی هستند. تبادل مواد بین یاخته و محیط بهطور مستقیم انجام میشود.
- جانداران چندیاختهای
نسبت سطح به حجم در این جانداران کمتر است. بسیاری از یاختهها بهطور مستقیم با محیط تماس ندارند.
به همین دلیل، سازگاریهایی در جهت تبادل مواد بین یاختهها و محیط بیرونی ایجاد شده است تا نیازهای غذایی و دفع مواد زائد آنها برطرف شود.
دستگاههای گردش
- سامانه گردش آب
- حفره گوارشی
- سلوم یا حفره عمومی
- دستگاه گردش خون
- گردش خون باز
- گردش خون بسته
سامانه گردش آب
در مهرگان، مانند اسفنجها، سامانه گردش آب مشاهده میشود.
آب از طریق منافذ دیواره به حفره یا حفرههای داخلی وارد میشود.
آب از طریق یک منفذ خارج میگردد.
یاختههای یقهدار در حرکت آب نقش مهمی ایفا میکنند.
نکته: سلولهای یقهدار همچنین در جذب مواد غذایی نقش دارند.
حفره گوارشی
هیدر: دارای کیسهای بدون انشعاب است.
عروس دریایی: دارای کیسه گوارشی با انشعابات متعدد است که به گردش آب در حفره و بازوها کمک میکند.
پلاناریا: انشعابات کیسه گوارشی به تمام نواحی بدن نفوذ کرده است.
نکته: حرکات بدن در این جانوران به جابجایی مواد کمک میکند.
سلوم یا حفره عمومی
این حفره در بیشتر جانداران، مانند کرمهای لولهای، وجود دارد.
سلوم در فاصله بین بخشهای خارجی لوله گوارش و دیواره داخلی بدن قرار دارد.
این حفره با مایعی پر میشود که به انتقال مواد در کرمهای لولهای کمک میکند.
دیدگاهتان را بنویسید